حسين مير حيدر

45

معارف گياهى ( فارسى )

خواص - كاربرد چوب رزين‌دار عود را كه آگار نامند ، سابقا براى گريزاندن شپش و كك به كار مىبردند . در استعمال داخلى به عنوان تونيك ، محرّك و قابض و براى رفع اسهال و قطع قى خورده مىشود [ متكالفه ] . در مغولستان معتقدند كه در پوست درخت ترياق يا پادزهرى است كه زهر و سم و ناراحتىهاى با تب و حرارت كبد و دستگاه تناسلى را از بين مىبرد [ هوبوتر ] . توضيح : اين ترياق فوق الذكر را به انگليسى Bezoar گويند و اصل لغت بزوآر به رسوبات سنگى كه در معده و روده‌هاى بعضى حيوانات بخصوص نشخواركنندگان وجود دارد ، گفته مىشود كه سابقا به عنوان ترياق و پادزهر به كار مىرفته است . به طور كلى در حال حاضر اين لغت به معناى ضد سم و پادزهر مىباشد . در چين از چوب رزين‌دار عود علاوه بر خواص بالا به عنوان افزايش دهندهء نيروى جنسى و مدّر نيز استفاده مىشود [ استوارت . هوپر ] . در هند و چين معتقدند كه درون چوب عود تب‌بر و ضد مالاريا مىباشد [ مىنات ] . و از جوشاندهء درون چوب آن براى معالجهء فلج استفاده مىكنند [ د - لانسان ] . خيساندن درون چوب عود در الكل و خوردن محلول الكلى آن براى معالجهء قى ، و با ، سرفه ، كمى ترشح ادرار يا عسر البول و سوء هاضمه مفيد مىباشد . [ كروست و پتلو ] . معروف است كه درون چوب عود داروى مؤثرى براى تسكين كوليك است [ پروت . هررير ] . در شبه جزيرهء مالايا دم كردهء ريشهء خرد كردهء درخت عود را براى معالجهء استسقاى عمومى به كار مىبرند و برگهاى خشك آن را نرم ساييده و روى ورم دستها و پاهاى بيماران استسقايى مىمالند [ گيملت و بركيل ] . رزين درون چوب آن مسكّن است [ واتانابه ] . در اندونزى در جزيرهء بالى ، برگهاى درخت عود را با سركه و نمك و ذغال چوب مخلوط كرده براى معالجهء قى مصرف مىكنند [ وك ] . و امّا از نظر طبيعت چوب عود طبق رأى حكماى طب سنتى گرم و خشك است و خواص آن : لطيف‌كننده است و باز كنندهء انسداد و گرفتگىهاى مجارى عروق مىباشد . بنابراين فرح‌آور و نشاطآور و مقوى اعصاب و قواى دماغى و قلب و كبد و معده مىباشد . بادشكن است و بادها و گازها را پراكنده مىكند و تحليل مىبرد . بوى دهان را زايل مىنمايد و براى تقويت معده و رحم و روده‌ها و كليه و مثانه مفيد است . براى زنهاى باردار و جنين آنها نافع است و دردهاى نقرس را رفع مىكند . خوردن آن